Önce 100 Türk Edebiyatçısı'ndan başlayalım. Bu yüz listesine kimler girmiş kimler girmemiş aşağıda gözüküyor. "O olsaydı da bu olmasaydı." "Bu adam Türk değil ki." "Falancanın da bu listede yer alması gerekirdi." kısımlarını size bırakıyorum. Benim dikkatimi başka bir şey çekti.

Bu 100 Türk Edebiyatçısı'nı saydım bir kaç kere. Her seferinde 99 tane çıktılar. Bunun altında birşey arıyorum ama mantıklı bir açıklama getiremiyorum.

Mesela, "Bir Türk Edebiyatçısı daha var ama şimdi onu listeye koymak çok tartışma yaratır." gibi bir durum mu var. Yoksa en basitinden 100'e kadar saymayı bilmeyen bir kurul mu hazırladı bu listeyi? Ya da daha güzel bir açıklama; "100. sıra, listeye girmemiş diğer değerli edebiyatçılarımızı temsilen boş bırakılmıştır."

Bir de listede Nasreddin Hoca'nın olması dikkatimi çekti. Benim bildiğim kadarı ile Nasreddin Hoca'nın kendi yazdığı bir eseri yoktur. Hoca'ya atfedilen fıkralar başkaları tarafından yazıya dökülmüşlerdir hep. Dolayısı ile 100 Türk Edebiyatçısı'ndan biri olması çok anlamlı değildir.

Neyse artık. Liste aşağıda. Sitenin orijinali de burada: http://yuzturkedebiyatcisi.meb.gov.tr/

1    Abbas SAYAR
2    Abdulhak Şinasi HİSAR
3    Abdülhak Hamit TARHAN
4    Ahmet Hamdi TANPINAR
5    Ahmet HAŞİM
6    Ahmet Hikmet MÜFTÜOĞLU
7    Ahmet Kutsi TECER
8    Ahmet Mithat Efendi
9    Ahmet Muhip DIRANAS
10    Ahmet RASİM
11    Ahmet Vefik Paşa
12    Arif Nihat ASYA
13    Âşık Veysel ŞATIROĞLU
14    Aziz Efendi
15    Aziz NESİN
16    Bâki
17    Bayburtlu Zihni
18    Behcet NECATİGİL
19    Bilge KARASU
20    Cahit KÜLEBİ
21    Cahit ÖZTELLİ
22    Cahit Sıtkı TARANCI
23    Cemal SÜREYYA
24    Cemil MERİÇ
25    Cevdet KUDRET
26    Ceyhun Atuf KANSU
27    Dadaloğlu
28    Dede Korkut
29    Dertli
30    Edip CANSEVER
31    Eflâtun Cem GÜNEY
32    Enis Behiç KORYÜREK
33    Erzurumlu Emrah
34    Evliya ÇELEBİ
35    Faik BAYSAL
36    Fakir BAYKURT
37    Falih Rıfkı ATAY
38    Faruk Nafiz ÇAMLIBEL
39    Haldun TANER
40    Halide Edip ADIVAR
41    Halikarnas Balıkcısı
42    Halit Ziya UŞAKLIGİL
43    Hüseyin Rahmi GÜRPINAR
44    Karacaoğlan
45    Kaşgarlı Mahmut
46    Kâtip ÇELEBİ
47    Kemal BİLBAŞAR
48    Kemal TAHİR
49    Köroğlu
50    Mehmet Akif ERSOY
51    Mehmet BAYDUR
52    Mehmet Emin YURDAKUL
53    Mehmet Fuat KÖPRÜLÜ
54    Mehmet KAPLAN
55    Mehmet RAUF
56    Melih Cevdet ANDAY
57    Memduh Şevket ESENDAL
58    Mevlana
59    Mithat Cemal KUNTAY
60    Nahit Sırrı ÖRİK
61    Naima
62    Namık KEMAL
63    Nasreddin Hoca
64    Nazım HİKMET
65    Necati CUMALI
66    Necip Fazıl KISAKÜREK
67    Nihat Sami BANARLI
68    Oğuz ATAY
69    Oktay RİFAT
70    Orhan KEMAL
71    Orhan Şaik GÖKYAY
72    Orhan Veli KANIK
73    Ömer Bedrettin UŞAKLI
74    Ömer SEYFETTİN
75    Özdemir ASAF
76    Peyami SAFA
77    Pir Sultan Abdal
78    Refik Halit KARAY
79    Reşad Ekrem KOÇU
80    Reşat Nuri GÜNTEKİN
81    Ruşen Eşref ÜNAYDIN
82    Sabahattin Kudret AKSAL
83    Sait Faik ABASIYANIK
84    Salâh BİRSEL
85    Samiha AYVERDİ
86    Samipaşazade SEZAİ
87    Sebahattin ALİ
88    Seydi Ali Reis
89    Şeyh Galip
90    Şeyhülislâm YAHYA
91    Tağrık BUĞRA
92    Tevfik FİKRET
93    Turgut UYAR
94    Yahya Kemal BEYATLI
95    Yakup Kadri KARAOSMANOĞLU
96    Yunus Emre
97    Yusuf Has Hacip
98    Zeki Ömer DEFNE
99    Ziya Osman SABA

Gelelim 100 Temel Eser konusuna. MEB, 100 Temel Eser'i 10 edebî tür altında sınıflandırmış. Listede sadece Türk edebiyatçılar yer almıyor. Nasıl bir sınıflandırma yapılmış ve hangi eserler temel kabul edilmiş bakalım.

Anı başlığı altında iki eser bulunuyor. İkisi de aynı yazara ait.

Çankaya - Falih Rıfkı Atay
Zeytindağı - Falih Rıfkı Atay

Biyografi başlığı daha da kısır. Sadece bir eser var.

Suyu Arayan Adam - Şevket Süreyya Aydemir

Deneme kategorisinde 12 eser mevcut.

Beş Şehir - Ahmet Hamdi TANPINAR
Bize Göre - Ahmet HAŞİM   
Boğaziçi Mehtapları - Abdulhak Şinasi HİSAR
Boğaziçi Şıngır Mıngır - Salah BİRSEL
Bu Ülke - Cemil MERİÇ   
Devlet - Eflatun
Diyorlar ki - Ruşen Eşref ÜNAYDIN
Eğil Dağlar - Yahya Kemal BEYATLI
Gençlerle Başbaşa - Ord Prof. Dr. Ali Fuat BAŞGİL
Sokratesin Savunması - Eflatun
Şehir Mektupları - Ahmet RASİM
Türkçenin Sırları - Nihat Sami BANARLI

Fıkra başlığı altında bir eser var yine.

Nasrettin Hoca Fıkralarından Seçmeler (Nasrettin olarak yazılmış orada.)

Gezi kategorisi iki eser içeriyor.

Anadolu Notları - Reşat Nuri Güntekin
Seyahatnameden Seçmeler - Evliya Çelebi

Hikâye kategorisi kalabalık sayılır. 11 eser var.

Çağlayanlar - Ahmet Hikmet MÜFTÜOĞLU
Dede Korkut Hikâyeleri - Seyit Kemal KARAALİOĞLU
Gazoz Ağacı - Sabahattin Kudret AKSAL
Gurbet Hikâyeleri - Refik Halid KARAY
Gülistan - Sâdi
Hikâyelerden Seçmeler - Ömer SEYFETTİN
Hikâyelerden Seçmeler - Haldun TANER
Hikâyelerinden Seçmeler - Sait Faik ABASIYANIK
Kelile ve Dimne - Beydeba
Kerem İle Aslı
Memleket Hikâyeleri - Refik Halit KARAY

Masal kategorisi bir tane numunelik eser barındırıyor.

Türk Masalları - Naki Tezel

Roman kategorisi ise bereketli. 53 eser var bu bölümde.

Açlık - Knut HAMSUN
Akdeniz - Panait ISTRATI
Ayaşlı İle Kiracıları - Memduh Şevket ESENDAL
Babalar ve Oğullar - İvan Sergeyeviç TURGENYEV
Beyaz Diş - Jack LONDON
Beyaz Gemi - Cengiz AYTMATOV
Bir Bilim Adamının Romanı - Oğuz ATAY
Cemo - Kemal BİLBAŞAR
Çalıkuşu - Reşat Nuri GÜNTEKİN
Çanlar Kimin İçin Çalıyor - Ernest HEMINGWAY
Derviş ve Ölüm - Meşa SELİMOVİÇ
Dokuzuncu Hariciye Koğuşu - Peyami SAFA
Don Kişot - Cervantes
Drina Köprüsü - İvo ANDRİÇ
Drina'da Son Gün - Faik BAYSAL
Esir Şehrin İnsanları - Kemal TAHİR
Eskici ve Oğulları - Orhan KEMAL
Fareler ve İnsanlar - John STEINBECK
Fatih Harbiye - Peyami SAFA
Faust - Goethe
Gora - Rabindranath TAGORE
Gün Olur Asra Bedel - Cengiz AYMATOV
Halikarnas Balıkçısı - Aganta Burina BURİNATA
İbrahim Efendi Konağı - Semiha AYVERDİ
İki Şehrin Hikâyesi - Charles DICKENS
Kalpaklılar - Samim KOCAGÖZ
Kaplumbağalar - Fakir BAYKURT
Karartma Geceleri - Rıfat ILGAZ
Kayıp Aranıyor - Sait Faik ABASIYANIK
Kiralık Konak - Yakup Kadri KARAOSMANOĞLU
Kuyruklu Yıldız Altında Bir İzdivaç - Hüseyin Rahmi GÜRPINAR
Kuyucaklı Yusuf - Sabahattin ALİ
Küçük Ağa - Tarık BUĞRA
Madame Bovary - Gustave FLAUBERT
Mai ve Siyah - Halit Ziya UŞAKLIGİL
Mor Salkımlı Ev - Halide Edip ADIVAR
Onlar da İnsandı - Cengiz DAĞCI
Ölü Canlar - Nikolay Vasilyeviç GOGOL
Robinson Crusoe - Daniel DEFOE
Sahnenin Dışındakiler - Ahmet Hamdi TANPINAR
Savaş ve Barış - Tolstoy
Sefiller - Victor HUGO
Sergüzeşt - Sami Paşazade SEZAİ
Ses ve Öfke - William FAULKNER
Sinekli Bakkal - Halide Edip ADIVAR
Sokakta - Bahattin ÖZKİŞİ
Suç ve Ceza - Dostoyevski
Tütün Zamanı - Necati CUMALI
Vadideki Zambak - Balzac
Yaban - Yakup Kadri KARAOSMANOĞLU
Yaşar Ne Yaşar Ne Yaşamaz - Aziz NESİN
Yedinci Gün - Orhan HANÇERLİOĞLU
Yılkı Atı - Abbas SAYAR

Söylev kategorisi aynı adlı eseri içeriyor sadece dersek yanlış demiş olmayız sanıyorum.

Nutuk - Mustafa Kemal Atatürk

Onuncu ve sonuncu kategori şiir. Burada da 15 adet eser var.

Bütün Şiirleri - Orhan Veli KANIK
Çile - Necip Fazıl KISAKÜREK
Divan Şiirinden Seçmeler
Dostlar Beni Hatırlasın - Âşık Veysel ŞATIROĞLU
Halk Şiirinden Seçmeler
Han Duvarları - Faruk Nafiz ÇAMLIBEL
Kendi Gök Kubbemiz - Yahya Kemal BEYATLI
Kutadgu Bilig'den Seçmeler
Memleketimden İnsan Manzaraları - Nazım HİKMET
Mesnevî'den Seçmeler - Mevlana
Otuz Beş Yaş - Cahit Sıtkı TARANCI
Safahat - Mehmet Akif ERSOY
Şiirler - Ahmet Muhip DIRANAS
Şiirler - Ahmet Kutsi TECER
Yunus Emre Divanı'ndan Seçmeler

Bilin bakalım bu 10 kategori altında kaç eser 100 Temel Eser olarak kabul edilmiş? Tahmin edilebileceği üzere 99 adet eser 100 Temel Eser olarak isimlendirilmiş. Orijinal adresi: http://yuzeser.meb.gov.tr/ İnanmayan sayabilir.

100 Türk Edebiyatçısı ile 100 Temel Eser listeleri paralellik gösteriyor. Yani 100 Türk Edebiyatçısı'nın çoğu, 100 Temel Eser'de yer alıyor. Burada da şu dikkatimi çekti. Bildiğimiz en önemli masal derleyicisi ve hatta yazarı olan Eflâtun Cem Güney 100 Türk Edebiyatçısı listesinde haklı olarak yer alıyor. Buna karşılık 100 Temel Eser'de Masal kategorisinde sadece Naki Tezel'in Türk Masalları derlemesi bulunuyor. Bir masal derlemesi de Eflâtun Cem Güney'den ekleyin listeyi 100'e tamamlayın hiç olmazsa.

100 Temel Eser içerisinde iki adet Cengiz Aytmatov romanı var. Buna karşılık 100 Türk Edebiyatçısı arasında adı yok. MEB onu Türk kabul etmiyor herhalde.