Milli Eğitim Bakanlığı
100 Türk Edebiyatçısı ve
100 Temel Eser adı altında listeler belirlemiş ve bunlar için birer subdomain altında site açmış. Herhalde daha önceden de vardır da ben yeni buldum.
Önce 100 Türk Edebiyatçısı'ndan başlayalım. Bu yüz listesine kimler girmiş kimler girmemiş aşağıda gözüküyor. "O olsaydı da bu olmasaydı." "Bu adam Türk değil ki." "Falancanın da bu listede yer alması gerekirdi." kısımlarını size bırakıyorum. Benim dikkatimi başka bir şey çekti.
Bu 100 Türk Edebiyatçısı'nı saydım bir kaç kere. Her seferinde 99 tane çıktılar. Bunun altında birşey arıyorum ama mantıklı bir açıklama getiremiyorum.
Mesela, "Bir Türk Edebiyatçısı daha var ama şimdi onu listeye koymak çok tartışma yaratır." gibi bir durum mu var. Yoksa en basitinden 100'e kadar saymayı bilmeyen bir kurul mu hazırladı bu listeyi? Ya da daha güzel bir açıklama; "100. sıra, listeye girmemiş diğer değerli edebiyatçılarımızı temsilen boş bırakılmıştır."
Bir de listede Nasreddin Hoca'nın olması dikkatimi çekti. Benim bildiğim kadarı ile Nasreddin Hoca'nın kendi yazdığı bir eseri yoktur. Hoca'ya atfedilen fıkralar başkaları tarafından yazıya dökülmüşlerdir hep. Dolayısı ile 100 Türk Edebiyatçısı'ndan biri olması çok anlamlı değildir.
Neyse artık. Liste aşağıda. Sitenin orijinali de burada: http://yuzturkedebiyatcisi.meb.gov.tr/
1 Abbas SAYAR
2 Abdulhak Şinasi HİSAR
3 Abdülhak Hamit TARHAN
4 Ahmet Hamdi TANPINAR
5 Ahmet HAŞİM
6 Ahmet Hikmet MÜFTÜOĞLU
7 Ahmet Kutsi TECER
8 Ahmet Mithat Efendi
9 Ahmet Muhip DIRANAS
10 Ahmet RASİM
11 Ahmet Vefik Paşa
12 Arif Nihat ASYA
13 Âşık Veysel ŞATIROĞLU
14 Aziz Efendi
15 Aziz NESİN
16 Bâki
17 Bayburtlu Zihni
18 Behcet NECATİGİL
19 Bilge KARASU
20 Cahit KÜLEBİ
21 Cahit ÖZTELLİ
22 Cahit Sıtkı TARANCI
23 Cemal SÜREYYA
24 Cemil MERİÇ
25 Cevdet KUDRET
26 Ceyhun Atuf KANSU
27 Dadaloğlu
28 Dede Korkut
29 Dertli
30 Edip CANSEVER
31 Eflâtun Cem GÜNEY
32 Enis Behiç KORYÜREK
33 Erzurumlu Emrah
34 Evliya ÇELEBİ
35 Faik BAYSAL
36 Fakir BAYKURT
37 Falih Rıfkı ATAY
38 Faruk Nafiz ÇAMLIBEL
39 Haldun TANER
40 Halide Edip ADIVAR
41 Halikarnas Balıkcısı
42 Halit Ziya UŞAKLIGİL
43 Hüseyin Rahmi GÜRPINAR
44 Karacaoğlan
45 Kaşgarlı Mahmut
46 Kâtip ÇELEBİ
47 Kemal BİLBAŞAR
48 Kemal TAHİR
49 Köroğlu
50 Mehmet Akif ERSOY
51 Mehmet BAYDUR
52 Mehmet Emin YURDAKUL
53 Mehmet Fuat KÖPRÜLÜ
54 Mehmet KAPLAN
55 Mehmet RAUF
56 Melih Cevdet ANDAY
57 Memduh Şevket ESENDAL
58 Mevlana
59 Mithat Cemal KUNTAY
60 Nahit Sırrı ÖRİK
61 Naima
62 Namık KEMAL
63 Nasreddin Hoca
64 Nazım HİKMET
65 Necati CUMALI
66 Necip Fazıl KISAKÜREK
67 Nihat Sami BANARLI
68 Oğuz ATAY
69 Oktay RİFAT
70 Orhan KEMAL
71 Orhan Şaik GÖKYAY
72 Orhan Veli KANIK
73 Ömer Bedrettin UŞAKLI
74 Ömer SEYFETTİN
75 Özdemir ASAF
76 Peyami SAFA
77 Pir Sultan Abdal
78 Refik Halit KARAY
79 Reşad Ekrem KOÇU
80 Reşat Nuri GÜNTEKİN
81 Ruşen Eşref ÜNAYDIN
82 Sabahattin Kudret AKSAL
83 Sait Faik ABASIYANIK
84 Salâh BİRSEL
85 Samiha AYVERDİ
86 Samipaşazade SEZAİ
87 Sebahattin ALİ
88 Seydi Ali Reis
89 Şeyh Galip
90 Şeyhülislâm YAHYA
91 Tağrık BUĞRA
92 Tevfik FİKRET
93 Turgut UYAR
94 Yahya Kemal BEYATLI
95 Yakup Kadri KARAOSMANOĞLU
96 Yunus Emre
97 Yusuf Has Hacip
98 Zeki Ömer DEFNE
99 Ziya Osman SABA
Gelelim 100 Temel Eser konusuna. MEB, 100 Temel Eser'i 10 edebî tür altında sınıflandırmış. Listede sadece Türk edebiyatçılar yer almıyor. Nasıl bir sınıflandırma yapılmış ve hangi eserler temel kabul edilmiş bakalım.
Anı başlığı altında iki eser bulunuyor. İkisi de aynı yazara ait.
Çankaya - Falih Rıfkı Atay
Zeytindağı - Falih Rıfkı Atay
Biyografi başlığı daha da kısır. Sadece bir eser var.
Suyu Arayan Adam - Şevket Süreyya Aydemir
Deneme kategorisinde 12 eser mevcut.
Beş Şehir - Ahmet Hamdi TANPINAR
Bize Göre - Ahmet HAŞİM
Boğaziçi Mehtapları - Abdulhak Şinasi HİSAR
Boğaziçi Şıngır Mıngır - Salah BİRSEL
Bu Ülke - Cemil MERİÇ
Devlet - Eflatun
Diyorlar ki - Ruşen Eşref ÜNAYDIN
Eğil Dağlar - Yahya Kemal BEYATLI
Gençlerle Başbaşa - Ord Prof. Dr. Ali Fuat BAŞGİL
Sokratesin Savunması - Eflatun
Şehir Mektupları - Ahmet RASİM
Türkçenin Sırları - Nihat Sami BANARLI
Fıkra başlığı altında bir eser var yine.
Nasrettin Hoca Fıkralarından Seçmeler (Nasrettin olarak yazılmış orada.)
Gezi kategorisi iki eser içeriyor.
Anadolu Notları - Reşat Nuri Güntekin
Seyahatnameden Seçmeler - Evliya Çelebi
Hikâye kategorisi kalabalık sayılır. 11 eser var.
Çağlayanlar - Ahmet Hikmet MÜFTÜOĞLU
Dede Korkut Hikâyeleri - Seyit Kemal KARAALİOĞLU
Gazoz Ağacı - Sabahattin Kudret AKSAL
Gurbet Hikâyeleri - Refik Halid KARAY
Gülistan - Sâdi
Hikâyelerden Seçmeler - Ömer SEYFETTİN
Hikâyelerden Seçmeler - Haldun TANER
Hikâyelerinden Seçmeler - Sait Faik ABASIYANIK
Kelile ve Dimne - Beydeba
Kerem İle Aslı
Memleket Hikâyeleri - Refik Halit KARAY
Masal kategorisi bir tane numunelik eser barındırıyor.
Türk Masalları - Naki Tezel
Roman kategorisi ise bereketli. 53 eser var bu bölümde.
Açlık - Knut HAMSUN
Akdeniz - Panait ISTRATI
Ayaşlı İle Kiracıları - Memduh Şevket ESENDAL
Babalar ve Oğullar - İvan Sergeyeviç TURGENYEV
Beyaz Diş - Jack LONDON
Beyaz Gemi - Cengiz AYTMATOV
Bir Bilim Adamının Romanı - Oğuz ATAY
Cemo - Kemal BİLBAŞAR
Çalıkuşu - Reşat Nuri GÜNTEKİN
Çanlar Kimin İçin Çalıyor - Ernest HEMINGWAY
Derviş ve Ölüm - Meşa SELİMOVİÇ
Dokuzuncu Hariciye Koğuşu - Peyami SAFA
Don Kişot - Cervantes
Drina Köprüsü - İvo ANDRİÇ
Drina'da Son Gün - Faik BAYSAL
Esir Şehrin İnsanları - Kemal TAHİR
Eskici ve Oğulları - Orhan KEMAL
Fareler ve İnsanlar - John STEINBECK
Fatih Harbiye - Peyami SAFA
Faust - Goethe
Gora - Rabindranath TAGORE
Gün Olur Asra Bedel - Cengiz AYMATOV
Halikarnas Balıkçısı - Aganta Burina BURİNATA
İbrahim Efendi Konağı - Semiha AYVERDİ
İki Şehrin Hikâyesi - Charles DICKENS
Kalpaklılar - Samim KOCAGÖZ
Kaplumbağalar - Fakir BAYKURT
Karartma Geceleri - Rıfat ILGAZ
Kayıp Aranıyor - Sait Faik ABASIYANIK
Kiralık Konak - Yakup Kadri KARAOSMANOĞLU
Kuyruklu Yıldız Altında Bir İzdivaç - Hüseyin Rahmi GÜRPINAR
Kuyucaklı Yusuf - Sabahattin ALİ
Küçük Ağa - Tarık BUĞRA
Madame Bovary - Gustave FLAUBERT
Mai ve Siyah - Halit Ziya UŞAKLIGİL
Mor Salkımlı Ev - Halide Edip ADIVAR
Onlar da İnsandı - Cengiz DAĞCI
Ölü Canlar - Nikolay Vasilyeviç GOGOL
Robinson Crusoe - Daniel DEFOE
Sahnenin Dışındakiler - Ahmet Hamdi TANPINAR
Savaş ve Barış - Tolstoy
Sefiller - Victor HUGO
Sergüzeşt - Sami Paşazade SEZAİ
Ses ve Öfke - William FAULKNER
Sinekli Bakkal - Halide Edip ADIVAR
Sokakta - Bahattin ÖZKİŞİ
Suç ve Ceza - Dostoyevski
Tütün Zamanı - Necati CUMALI
Vadideki Zambak - Balzac
Yaban - Yakup Kadri KARAOSMANOĞLU
Yaşar Ne Yaşar Ne Yaşamaz - Aziz NESİN
Yedinci Gün - Orhan HANÇERLİOĞLU
Yılkı Atı - Abbas SAYAR
Söylev kategorisi aynı adlı eseri içeriyor sadece dersek yanlış demiş olmayız sanıyorum.
Nutuk - Mustafa Kemal Atatürk
Onuncu ve sonuncu kategori şiir. Burada da 15 adet eser var.
Bütün Şiirleri - Orhan Veli KANIK
Çile - Necip Fazıl KISAKÜREK
Divan Şiirinden Seçmeler
Dostlar Beni Hatırlasın - Âşık Veysel ŞATIROĞLU
Halk Şiirinden Seçmeler
Han Duvarları - Faruk Nafiz ÇAMLIBEL
Kendi Gök Kubbemiz - Yahya Kemal BEYATLI
Kutadgu Bilig'den Seçmeler
Memleketimden İnsan Manzaraları - Nazım HİKMET
Mesnevî'den Seçmeler - Mevlana
Otuz Beş Yaş - Cahit Sıtkı TARANCI
Safahat - Mehmet Akif ERSOY
Şiirler - Ahmet Muhip DIRANAS
Şiirler - Ahmet Kutsi TECER
Yunus Emre Divanı'ndan Seçmeler

Eflâtun Cem Güney
1896 - 1981
Bilin bakalım bu 10 kategori altında kaç eser 100 Temel Eser olarak kabul edilmiş? Tahmin edilebileceği üzere 99 adet eser 100 Temel Eser olarak isimlendirilmiş. Orijinal adresi: http://yuzeser.meb.gov.tr/ İnanmayan sayabilir.
100 Türk Edebiyatçısı ile 100 Temel Eser listeleri paralellik gösteriyor. Yani 100 Türk Edebiyatçısı'nın çoğu, 100 Temel Eser'de yer alıyor. Burada da şu dikkatimi çekti. Bildiğimiz en önemli masal derleyicisi ve hatta yazarı olan Eflâtun Cem Güney 100 Türk Edebiyatçısı listesinde haklı olarak yer alıyor. Buna karşılık 100 Temel Eser'de Masal kategorisinde sadece Naki Tezel'in Türk Masalları derlemesi bulunuyor. Bir masal derlemesi de Eflâtun Cem Güney'den ekleyin listeyi 100'e tamamlayın hiç olmazsa.
100 Temel Eser içerisinde iki adet Cengiz Aytmatov romanı var. Buna karşılık 100 Türk Edebiyatçısı arasında adı yok. MEB onu Türk kabul etmiyor herhalde.