Bundan onaltı sene bir gün önce yani 6 Aralık 1993'te bir haber kupürü kesmişim Sabah Gazetesi'nden. Başlığı "21. yüzyılda enerjinin onda biri rüzgârdan gelecek."
Habere göre The Economist'in The World in 1994 başlıklı yıllığında bu konuya değinilmiş. 1980'de bir kilovat saat elektrik kömürle 7 cent'e, rüzgârla 30 cent'e mal oluyormuş. 1991'de ise bir kilovat saat elektriğin maliyeti kömürle 10 cent' çıkarken, rüzgâr ile 6,5 cent'e kadar inmiş. 2003'e kadar da rüzgâr ile bir kilovat saat elektrik elde etmenin maliyetinin 3 cent'e düşeceği öngörülüyormuş. Bu veriler ışığında The World Watch Institute 21. yüzyılda enerji ihtiyacının %10'unun rüzgârdan elde edileceğini tahmin ediyormuş.
O günden bu yana 21. yüzyıla girdik. Bakalım denilen gibi enerjinin onda biri rüzgârdan mı geliyor? Rüzgârdan elde edilecek bir kilovat saat elektriğin maliyeti 3 cent'e düşmüş mü?
Önce maliyetlere bakalım. Gebze Yüksek Teknoloji Enstitüsü Rüzgâr Enerjisi Araştırma Merkezi bir tablo vermiş sitesinde. Buna göre rüzgâr enerjisinin maliyeti kilovat saat başına 3,5-4,5 cent arasında değişiyor. Hatta bazı yabancı kaynaklarda 2,5 centlerden bahsediliyor. Demek ki 1993'te okuduğumuz tahmin hemen hemen gerçekleşmiş.
Rüzgâr enerjisinin kullanım oranı %10'a ulaşabilmiş mi sorusuna ise rakamlar hayır diyor. 2006'da dünyada rüzgâr enerjisi kullanım oranı %0,3 2007'de ise %0,35. Ülkemizde ise 2006 verilerine göre rüzgâr enerjisi kullanım oranı %0,10.
Henüz 21. yüzyıl bitmedi. The World Watch Institute'nin tahmini yüzyıl ortalarına doğru gerçekleşecek gibi duruyor. Biraz da rüzgâra yönelmek mecburiyeti işin içerisine girmiş durumda tabii. Gebze Yüksek Teknoloji Enstitüsü Rüzgâr Enerjisi Araştırma Merkezi'nin vermiş olduğu tabloya göre petrolün kalan ömrü 40-45, doğalgazın ise 60-65 sene. Kömür için biraz daha zamanımız var. 200-250 sene kadar. Buna karşılık rüzgâr enerjisinin maliyet dezavantajları söz konusu. Tabloya göre doğalgaz enerjisinin yatırım maliyeti kilovat saat başına 600-700 $ ve üretim maliyeti de kilovat saat başına 3 cent. Ancak dediğim gibi bu 60-65 sene kadar geçerli olacak. Daha sonra kullanacak doğalgaz bulamayacağız. Üstelik doğalgazda dışa bağımlılık mevzubahis.
Tabloda en güzel görüntü hidrolik (su) enerjide. Yatırım maliyeti 750-1200 $ / kilovat saat. Üretim maliyeti ise 0,5 - 2 cent / kilovat saat. Ayrıca bir dışa bağımlılık da söz konusu değil. Tek sorun toplam enerji ihtiyacını tek başına karşılayamayacak olmasında.
Bu aralığa bir not sıkıştırmak gerekiyor. 2006 yılında Türkiye toplam elektrik enerjisinin %22,41'i sudan sağlanıyor. Dünyada bu oran sadece %3. Eskiden beri "Sandığımız kadar su zengini değiliz." söylemi vardır. Ardaki fark böyle demiyor. Tabii ki bir Amazon Nehri'miz yok ama suyumuz da var yani.
|
Enerji Türü
|
Dışa Bağımlı / Yerel
|
Kalan Ömür (yıl)
|
Yatırım Maliyeti ($/kWh)
|
Üretim Maliyeti (cent/kWh)
|
|
Petrol
|
Dış
|
40-45
|
1500-2000
|
6.0
|
|
Kömür
|
Yerel/Dış
|
200-250
|
1400-1600
|
2.5-3.0
|
|
Doğal Gaz
|
Dış
|
60-65
|
600-700
|
3.0
|
|
Nükleer
|
Dış
|
-
|
3000-4000
|
7.5
|
|
Hidrolik
|
Yerel
|
-
|
750-1200
|
0.5-2.0
|
|
* Rüzgar
|
Yerel
|
-
|
1000-1200
|
3.5-4.5
|
|
Güneş
|
Yerel
|
-
|
Yüksek
|
10.0-20.0
|
|
Jeotermal
|
Yerel
|
-
|
1500-2000
|
3.0-4.0
|
Kaynak: Gebze
Yüksek Teknoloji Enstitüsü
Rüzgar Enerjisi Araştırma Merkezi
Görünene göre dışa bağımlı olmadan enerjimizi üretebilmek adına hidrolik enerjiye ve rüzgâr enerjisine hatta güneş enerjisine yatırım yapmamız gerekiyor. Bu gelişmeyi sağlayana kadar da kömür ve doğalgaz ile yolumuza devam edeceğiz anlaşılan. Nükleer enerji ise yatırım ve üretim maliyetleri ve ayrıca aşağıdaki tabloda görebileceğiniz çevresel etkileri nedeni ile şimdilik beklemede kalsın.
|
Enerji Türü
|
İklim Değişikliği
|
Asit Yağmuru
|
Su Kirliliği
|
Toprak Kirliliği
|
Gürültü
|
Radyasyon
|
|
Petrol
|
X
|
X
|
X
|
X
|
X
|
-
|
|
Kömür
|
X
|
X
|
X
|
X
|
X
|
X
|
|
Doğal Gaz
|
X
|
X
|
X
|
-
|
X
|
-
|
|
Nükleer
|
-
|
-
|
X
|
X
|
-
|
X
|
|
Hidrolik
|
X
|
-
|
-
|
-
|
-
|
-
|
|
* Rüzgar
|
-
|
-
|
-
|
-
|
X
|
-
|
|
Güneş
|
-
|
-
|
-
|
-
|
-
|
-
|
|
Jeotermal
|
-
|
-
|
X
|
X
|
-
|
-
|
Kaynak: Gebze
Yüksek Teknoloji Enstitüsü
Rüzgar Enerjisi Araştırma Merkezi