Çeviri Vahdet Gültekin'e ait. Ancak Norveçce'den değil, İngilizce tam metin çevirisinden yine kısaltılmadan dilimize aktarılmış.

Daha önceki bir yazımda Knut Hamsun'un Nobel Edebiyat Ödülü'nü Göçebe isimli kitabı ile aldığını ve bu kitabın Toprak Yeşerince adı ile bir başka çevirisi daha olduğunu söylemiştim. Yanlış söylemişim. Buna daha sonra değineceğim.

Konu; ıssız topraklara gelen Isak'ın çalışıp çabalayarak ve doğaya meydan okuyarak, hiç yoktan bir aile, bir çiftlik ve sonuç olarak bir yaşam kazanmasının hikâyesidir. Garip bir hikâyedir bu. Isak'ın karısı Inger ile bir araya gelmesi, Inger'in tavşan dudaklı olması ve bu kusurunun psikolojisi altında yaptığı akıl almaz iş, aynı akıl almaz işi yapan Barbro'nun öyküsü çok şaşırtıcı. İlginç karakterli yaşlı Oline ve bir başka ilginç kişilik Geissler de güçlü yan karakterler olarak göze çarpıyorlar. Başka karakterler de var tabii. İyiler, kötüler, kimi zaman iyi kimi zaman kötüler, cesurlar, korkaklar, çalışkanlar, tembeller, kısaca insani bütün sıfatları içeren kişilikler var kitapta.

Bu roman ilk kez 1917'de yayınlanmış. Orijinal adı "Markens Gröde". İngilizce'ye "Growth of the Soil" olarak ve Türkçe'ye de "Toprak Yeşerince" olarak çevrilmiş. Yukarıda yaptığımı söylediğim yanlışlığı bu bilgiler ışığında inceleyelim.

Göçebe ile ilgili yazıda demiştim ki;

"Fakat Knut Hamsun'un Göçebe'sini benim dışımda Nobel Komitesi de beğenmiş olacak ki 1920'de "For his monumental work, Growth of the Soil." (Göçebe adlı anıtsal çalışması nedeniyle.) açıklaması ile Nobel Edebiyat Ödülü'nü kazanmış. Türkçe'ye Behçet Necatigil tarafından çevrilen eserin ismi Göçebe olarak belirlenmiş. Sanıyorum bir de Toprak Yeşerince diye çevrilen bir versiyonu var."

Halbuki Göçebe ile Toprak Yeşerince aynı kitaplar değiller. Burada büyük bir hata yapmışım ama küçük de olsa bir mazeretim var. Bendeki Göçebe, Cem Yayınevi'nin Nobel Yayınları Dizisi başlığı ile yayınladığı bir kitap. Başlık bu olunca ben de bu kitap ile Nobel Edebiyat Ödülü alındığını düşündüm gayriihtiyari.

Gözden kaçırdığım bir başka durum da şu. Nobel Edebiyat Ödülü, bir romana verilen bir ödül değil. Bu ödül yazara verilir. Yani Nobel Komitesi ödülü "Şu kitap çok iyiymiş. Yazana Nobel verelim." yaklaşımı ile vermez. Yazarın duruşu, fikirleri ve eserlerinin bir sonucu olarak Nobel Edebiyat Ödülü gelir. Yine de bir yazarın sadece bir kitabı Nobel kazanmasında çok etkili olabilir. Burada da bu şekilde olmuş. "For his monumental work, Growth of the Soil." açıklaması ile Knut Hamsun Nobel Edebiyat Ödülü almış. Türkçesi; "Toprak Yeşerince adlı anıtsal çalışması nedeniyle."

Sonuç itibariyle Toprak Yeşerince ve Göçebe aynı kitabın farklı çevirisi değiller ama Toprak Yeşerince'nin bir başka çevirisi var dilimize. Dünya Nimeti. Çevirmen hemen her Knut Hamsun kitabında olduğu üzere Behçet Necatigil.

Son olarak şunu da ekleyelim. Göçebe, Knut Hamsun'un üç kitabının birleşmesinden oluşan bir kitap. Bu kitaplar; Sonbahar Yıldızları Altında, Hüzünlü Havalar ve Son Mutluluk adlarını taşıyorlar. Yazar, kahramanı aynı olan bu üç kitaba bir bütün olarak Göçebe adını vermiş. Fakat şimdi bu kitabı almaya kalksanız bulamayacaksınız. Çünkü bahse konu üç kitap ayrı ayrı basılmış şekilde satılıyor.