Jacob Grimm ve Willhelm Grimm isimli iki kardeşin derlediği Alman masal ve efsanelerinden oluşur bu masallar. Bu kardeşler derledikleri masallarda Alman dilinin tüm inceliklerini göstermişler. Fakat benim okuduğum çeviride -ki büyük ihtimal çevirinin çevirisinin çevirisi bir çocuk kitabıymış çevrilen metin- bu inceliklerden eser yoktu.

Adı masal olunca çocukların anlayacağı basitlikte yazılması amaçlanmış herhalde. Ne de olsa masalları çocuklar sever. Benim gibi koskoca adamın masal okuyacağını akıllarına getirmemişlerdir. Hadi basitliğini anlarım da her yeri yazım hatası ile dolu. M.E.B. Yayınlarından çıkmış olması şaşılacak iş. Ben daha titiz bilirdim Milli Eğitim Bakanlığını. Tabii bendeki kitap 1992 baskı. Yeni baskıları varsa nasıldır bilemiyorum. Elimdeki kitap üzerinden konuşuyorum.

Grimm Masalları çok bilinen masalları içeriyor. "Bu da mı Grimm Masallarındanmış yahu?" diye diye okudum. Mesela hemen herkesin bildiği birkaç örnek vereyim. Siz de "Bu da mı Grimm Masallarındanmış yahu?" deyin benim gibi.

• Al Başlıklı Çocuk (Bunu aşağıda açıklayacağım.)
• Pamuk Prensesle Yedi Cüceler (Bu masal ile de ilgili bir şeyler diyeceğim aşağıda.)
• Uyuyan Güzel
• Bremen Şehri Çalgıcıları (Bu masala da değineceğim.)
• Kül Kedisi
• Henzel ile Gretel (Buna da bir dokunayım.)
• Parmak Çocuğun Seyahati (Kısaca değinmem lazım.)

Ve bir çok bilinen masal daha var.

Gelelim Al Başlıklı Çocuk'a. Hangi akla hizmet edilmiş de herkesin Kırmızı Başlıklı Kız olarak bildiği masal Al Başlıklı Çocuk olarak değiştirilmiş acaba? Daha önce Kırmızı Takkeli Kız adı altında bir şeyler yazmıştım. O zamanlar başlık kelimesi pek kullanılmadığından olacak, takke kelimesi tercih edilmiş.

Aynı durum herkesin Bremen Mızıkacıları diye bildiği ama bu kitapta Bremen Şehri Çalgıcıları olarak geçen masal için de geçerli. Mızıkacının çalgıcı yapılması sorun değil de Bremen'in şehir olduğunu belirtme kaygısı göz yaşartıcı yani. Bunu okuyan çocuk da olsa masalı okurken zaten Bremen'in bir şehir olduğunu rahatlıkla anlayacaktır.

Henzel ile Gretel ise bir muamma. Masalın orijinali Hansel und Gretel. Hansel erkek çocuğun ismi olduğuna ve özel isim olduğuna göre Türkçeleştirme çalışması yapılmasının bir manası yoktu. Ayrıca kızın ismi Gretel olarak bırakılmış. Türkçeleştirmeye bu denli meraklı iseler Gıretel yazsaymışlar.

Parmak Çocuğun Seyahati isimli bir masal esasında hiç olmamıştı bu kitap basılana kadar sanırım. Çünkü herkesin bildiği gibi bu masalın adı Parmak Çocuk'tu. Seyahate çıktığını masaldan öğreneceğiz zaten. Bir durun.

Pamuk Prensesle Yedi Cüceler'de ise bilinen isme sadık kalınmış. Bu masalın son kısmı; sinema, tiyatro versiyonlarında "Prens, Pamuk Prensesi öper ve Pamuk Prenses uyanır. Mutlu mesut yaşarlar." şeklinde olmakla birlikte bu kitapta ve hemen her Pamuk Prenses ve Yedi Cüceler kitabında bu şekilde değildir. Orijinalinde Prensin uşakları Pamuk Prenses'in camdan tabutunu kaldırırlarken Pamuk Prenses'in boğazında takılı kalan zehirli elma çıkar ve Prenses uyanır. Öpme işini kim çıkarmış bilemem ama bu masalın filmini ilk kez 1937'de Disney, Snow White and the Seven Dwarfs adı altında çekmiş ve bu işe ön ayak olmuş olabilir. Bu arada biz Pamuk Prenses olarak biliriz bu masalı ama Snow White, Pamuk Prenses demek değidir farkettiyseniz.

Çok masal okumuşluğum vardır. Bir karşılaştırma yapmak gerekirse, doğu masalları daha bir masal gibi geliyor bana. Batı masalları ise daha çok çocuk eğlendirmek için uydurulmuş gibi. Bir Sindbad, Alaaddin ya da Ali Baba'ya pek rastlanmıyor batı masallarında.

Masalın olayı okumak değil dinlemektir. İyi anlatan biri varsa en basit masal bile bir çocuğun tahayyülünde müthiş hareketlenmelere neden olur. Küçükken kendilerine masal anlatan büyükleri olan çocuklar çok şanslılar. Günümüzde çekirdek aile dışındaki aile büyükleri ile münasebetler maalesef pek samimi olmadığından şimdiki çocuklar da masalları ancak böyle kitaplarda görmek zorundalar.